Đường Kẻ Trên Tòa Nhà Sắp Đổ

Chương 9: Ý kiến thứ hai

Mục lục

Đường kẻ trên bản vẽ cũ vẫn nằm cách dầm phụ một khoảng, còn trong ảnh Hành Chu vừa chụp, ống thoát nước chạy sát mặt dưới dầm. Anh giữ hai tờ giấy trên tay, đi từ sân trở lại phòng làm việc tạm. Cư dân đứng gần mái che xe đạp, người nhìn anh, người nhìn về phía tầng một.

“Có kết quả gì chưa?” ông Lưu hỏi.

“Chưa có kết luận về ảnh hưởng của đường ống,” Hành Chu đáp. “Hồ sơ còn thiếu. Hai cột vẫn cần hạn chế tiếp cận.”

Ông Lưu cúi nhìn đôi dép dính bụi. Bà Tạ khẽ kéo quai túi lên vai, không hỏi thêm. Hành Chu đặt bản vẽ và ảnh vào bìa hồ sơ, nhưng chưa đóng lại. Nếu chỉ có ghi nhận của anh, cư dân vẫn phải chờ thêm một tiếng nói độc lập.

Anh lấy điện thoại, gọi cho Lục Minh Viễn.

Minh Viễn đến sau hơn một giờ, mang theo kính gọng mảnh và một túi hồ sơ màu xám. Ông dựng xe ngoài cổng khu tập thể, đi bộ vào sân. Ngọc Lan chờ cạnh bàn làm việc tạm, quyển sổ cư dân ép vào hông.

“Diệp công, ông Minh Viễn đến rồi.”

Hành Chu đứng dậy. “Hành Chu.” Anh bắt tay người đồng nghiệp cũ. “Cảm ơn anh đã nhận lời.”

“Tôi nhận lời vì cư dân mời thẩm định chéo.” Minh Viễn đặt túi hồ sơ lên bàn. “Trước khi xem, tôi cần nói rõ một việc. Trước đây tôi từng có hợp đồng với một công ty tư vấn phụ của Thành Thịnh.”

Ngọc Lan nhìn ông. “Còn bây giờ?”

“Hợp đồng đã chấm dứt trước đợt khảo sát này. Tôi không nhận phí từ công ty đó trong công việc hiện tại. Nếu các bác muốn, tôi ghi cả việc này vào văn bản.”

“Ghi đi,” Ngọc Lan nói. “Ai có quan hệ gì thì nói trước. Sau này khỏi phải đoán.”

Minh Viễn gật đầu, mở túi lấy một tờ giấy. Ông viết tên công ty tư vấn, thời gian hợp đồng đã kết thúc và tuyên bố công việc thẩm định hôm nay do cư dân mời. Ngọc Lan đọc chậm từng dòng.

“Ông ký vào đây. Tôi sẽ giữ bản sao.”

Minh Viễn ký, rồi đưa Hành Chu xem. “Anh cũng lưu lại. Phần kết luận kỹ thuật sẽ là văn bản riêng của tôi.”

“Được.” Hành Chu cất tờ khai vào bìa hồ sơ, ngăn cách với báo cáo tạm của mình. “Tôi sẽ đưa anh ảnh, số đo và sổ ghi chép tại chỗ. Anh có thể kiểm tra lại bất kỳ điểm nào.”

Minh Viễn gõ nhẹ lên mép hồ sơ. “Bắt đầu từ hai cột tầng một. Tôi muốn biết từng ảnh chụp lúc nào, số đo được lấy ở đâu, ai có mặt.”

Họ xuống cầu thang. Ngọc Lan đi cùng; ông Lưu, bà Tạ và Hải Bình theo sau. Đến chân cầu thang, Minh Viễn không bước sát hai cột. Ông dừng ngoài khoảng đã được đánh dấu, nhìn lớp bê tông bong ở chân cột bên trái rồi quay sang Hành Chu.

“Ảnh này chụp ngày nào?”

Hành Chu mở tập ảnh trên máy tính bảng. “Sáng ngày mười sáu tháng này. Tôi dùng thước tỷ lệ đặt sát vùng bê tông mất lớp bảo vệ, không chạm vào cốt thép. Ông Lưu và bà Tạ đứng ngoài vạch, bà Tôn chứng kiến.”

“Còn phần ghi chú?”

Hành Chu lấy sổ ra, mở đến trang có sơ đồ. “Tôi ghi vị trí cột, chiều cao tính từ nền, độ rộng vùng bong nhìn thấy được và tình trạng ẩm bằng quan sát. Tôi không đo độ ẩm vật liệu. Mảnh bê tông dưới chân cột là lời kể của ông Lưu; ông ấy thấy khoảng bảy giờ sáng, không biết rơi lúc nào.”

Minh Viễn nhìn ông Lưu. “Bác có nhặt mảnh đó lên không?”

“Không. Tôi thấy nó nằm đó rồi gọi bà Tạ. Sau đấy tôi không đụng vào.”

“Vậy ta giữ lời kể đúng như vậy.” Minh Viễn quay lại ảnh. “Cột bên phải?”

Hành Chu chuyển ảnh. “Cũng chụp cùng ngày. Phần cốt thép lộ ra ở chân. Chưa có kết quả đo chiều sâu bong hoặc kiểm tra bên trong.”

Minh Viễn gõ đầu ngón tay lên mép hồ sơ, nhìn lần lượt ảnh toàn cảnh và ảnh cận cảnh. “Hai cột này có nằm trong vùng người qua lại thường xuyên không?”

“Có. Lối từ sân vào cầu thang đi qua gần đây. Tôi đã đề nghị dọn vật cản và hạn chế đứng sát chân cột.”

“Cư dân đã làm chưa?”

Ngọc Lan đáp: “Chúng tôi dời mấy thùng đồ ra rồi. Nhưng người đi lên xuống thì vẫn phải qua.”

Minh Viễn nhìn khoảng trống giữa cột và lối đi. “Cần dựng rào tạm hoặc bố trí lối đi vòng, đồng thời có chống đỡ theo phương án của người có chuyên môn. Không tự kê gỗ hay chống tạm tùy tiện.”

Hải Bình nhíu mày. “Nếu dựng chống đỡ thì có phải cột sắp gãy không?”

“Không thể kết luận như vậy chỉ từ ảnh và quan sát hôm nay.” Minh Viễn nói chậm. “Nhưng bê tông đã bong, cốt thép lộ ra ở hai chân cột. Đó là dấu hiệu cần xử lý thận trọng. Chống đỡ nhằm giảm rủi ro trong lúc kiểm tra và lập phương án, không phải lời khẳng định cột sẽ đổ.”

Ông Lưu nhìn lên các tầng. “Còn nhà chúng tôi ở trên?”

“Tôi chưa đánh giá được toàn bộ tòa nhà qua hai cột này,” Minh Viễn đáp. “Cần hồ sơ kết cấu, kiểm tra bổ sung và xem các cấu kiện liên quan. Nếu kết luận vượt quá dữ liệu, người chịu rủi ro là các bác.”

Hành Chu nhìn ông. Cách ông lựa chữ khiến căn phòng tầng một lắng xuống. Không có lời bảo đảm, cũng không có tiếng gọi di dời ngay lập tức. Chỉ có hai cột được chỉ rõ, cùng phần chưa biết được giữ nguyên.

Minh Viễn xin xem các phép đo tại cầu thang và hành lang. Hành Chu trải bản in lên bàn gấp. Ngọc Lan giữ một góc giấy, Hải Bình dùng chiếc kẹp hồ sơ chặn góc còn lại khỏi cuộn lên. Minh Viễn rà theo mốc tầng, hỏi thời điểm chụp từng ảnh và cách xác định đầu cuối của vết nứt.

“Vết này gần hai mét,” Hành Chu nói. “Nằm ở tầng ba. Tôi đo theo đường nhìn thấy trên lớp hoàn thiện. Không có dữ liệu cho thấy nó xuyên qua kết cấu.”

“Anh đã kiểm tra mặt đối diện chưa?”“Đã xem hành lang bên kia, chưa thấy vết tương ứng. Nhưng không có bản vẽ kết cấu để xác định chính xác cấu kiện phía sau lớp trát.”

Minh Viễn đánh dấu bằng bút chì bên lề. “Vậy ghi là dấu nứt trên lớp hoàn thiện, cần theo dõi nếu có thay đổi. Không gọi nó là nứt kết cấu.”

“Đó cũng là cách tôi ghi.”

“Còn các điểm bị đánh dấu sai trong sơ đồ Thành Thịnh?”

Hành Chu mở bộ ảnh đã đối chiếu tại chỗ. Anh đặt từng ảnh cạnh sơ đồ, chỉ vào cửa sổ, góc tường và mốc tầng. “Những điểm này tôi đã đo lại cùng cư dân chứng kiến. Vị trí và hình dạng thể hiện trong sơ đồ không khớp hiện trạng. Ảnh bổ sung trước đó thiếu khung nhận diện; tôi chưa có tệp nguyên bản đầy đủ để xác định nhóm khảo sát đã ghép ảnh thế nào.”

Minh Viễn xem kỹ các trang. “Tôi không thể nhận xét về trách nhiệm của bên lập sơ đồ. Nhưng với những điểm anh vừa chỉ, phép đối chiếu tại chỗ có thể kiểm tra được. Cần giữ ảnh toàn cảnh lẫn ảnh cận, kèm mốc tầng.”

“Đã lưu cả hai loại.”

“Vậy đưa vào phụ lục. Đừng để một ảnh cận đứng riêng mà người xem không biết nó nằm ở đâu.”

Hành Chu ghi lời nhắc vào sổ. Minh Viễn lật tiếp trang có bản vẽ tuyến ống và ảnh hộp kỹ thuật.

“Đoạn này anh đã mở tới đâu?”

“Chỉ mở nắp kỹ thuật có sẵn. Không tháo lớp che khuất. Tôi đo khoảng cách trong phạm vi nhìn thấy.”

“Có thể xác nhận tuyến ống thực tế khác bản vẽ ở đoạn này?”

“Có. Không thể nói ai đổi tuyến, khi nào đổi, hoặc việc đó ảnh hưởng đến dầm đến mức nào.”

Minh Viễn gõ nhẹ lên bìa hồ sơ lần nữa. “Tốt. Ghi đúng giới hạn. Muốn đánh giá tác động, phải có hồ sơ thi công hoặc phương án kiểm tra được phê duyệt. Hiện tại không đục lớp che để tìm câu trả lời.”

Bà Tạ từ cửa phòng hỏi: “Nếu chưa biết nó ảnh hưởng đến dầm hay không thì có thể ở tiếp không?”

Minh Viễn chưa đáp ngay. Ông đóng nắp bút, nhìn Hành Chu như muốn xác nhận phạm vi công việc rồi mới nói:

“Ý kiến hôm nay không phải giấy chứng nhận an toàn cho cả tòa. Hai cột tầng một cần hạn chế tiếp cận và phải có biện pháp chống đỡ. Một số hạng mục khác có thể được xem xét gia cố sau khi khảo sát bổ sung. Còn việc sử dụng từng căn hộ hoặc di dời phải dựa trên đánh giá đầy đủ và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.”

Hành Chu nói tiếp: “Tôi đồng ý với giới hạn đó. Chúng tôi chưa có căn cứ để nói tất cả căn hộ đều phải dọn đi, cũng chưa có căn cứ để khẳng định toàn bộ tòa nhà an toàn.”

Một cư dân đứng gần bàn cất tiếng: “Thế cuối cùng chúng tôi ngủ ở đâu? Cứ nghe người này nói cột, người kia nói đường ống, đến khi nào mới có câu trả lời?”

Không ai vội đáp. Tiếng nước chảy trong đường ống vang sau bức tường, ngắt quãng rồi tắt. Ngọc Lan bước đến gần bàn, đặt sổ xuống.

“Câu trả lời chưa đủ thì phải hỏi cho đủ,” bà nói. “Nhưng hôm nay xin đừng biến hai cột thành cả tòa, cũng đừng lấy chuyện chưa kết luận để bảo là không có gì.”

Hành Chu nhìn cư dân. “Tôi sẽ nêu phạm vi nhận xét của anh Minh Viễn, căn cứ anh ấy sử dụng và phần cần kiểm tra thêm. Bản của anh ấy tách riêng khỏi báo cáo của tôi. Các bác có thể xem cả hai.”

Minh Viễn kéo ghế ngồi xuống, lấy giấy có tiêu đề riêng. Ông bắt đầu ghi: thời điểm kiểm tra, thành phần tham dự, tài liệu đã xem, những vị trí trực tiếp quan sát và giới hạn của lần thẩm định. Hành Chu đọc lại ngày tháng trên các ảnh, đưa ông số đo và mốc tầng. Ngọc Lan đề nghị ghi cả tên cư dân chứng kiến, nhưng không ghi họ xác nhận kết luận chuyên môn.

“Đúng,” Minh Viễn nói. “Các bác xác nhận chúng tôi đã làm gì và nhìn thấy gì tại chỗ. Kết luận kỹ thuật là trách nhiệm của tôi.”

Hành Chu nhìn những dòng chữ mới hiện dần trên giấy. Anh đã quen cho rằng số liệu đủ để tự đứng vững. Nhưng nếu người đọc không biết thước đặt ở đâu, ảnh chụp vào lúc nào, hay phần nào còn khuất sau lớp vữa, con số có thể bị kéo đi theo bất kỳ kết luận nào.

Minh Viễn dừng bút. “Tôi sẽ kết luận sơ bộ: hai cột tầng một có bê tông bong, cốt thép lộ ở chân; cần hạn chế tiếp cận và triển khai chống đỡ theo thiết kế. Các dấu nứt trên lớp hoàn thiện đã xem chưa đủ để gọi là hư hỏng kết cấu. Một số hạng mục khác cần khảo sát bổ sung trước khi chọn phương án gia cố. Không có cơ sở từ lần kiểm tra này để chứng nhận an toàn cho toàn bộ công trình.”

Ông đọc lại từng câu. Hành Chu chỉ vào đoạn cuối. “Thêm rằng phạm vi xử lý và việc di dời phải do cơ quan có thẩm quyền quyết định sau khi có đủ kết quả đánh giá.”

Minh Viễn bổ sung. “Còn phép kiểm tra thiếu?”

“Cần hồ sơ kết cấu đầy đủ, hồ sơ thi công tuyến ống và đánh giá chuyên sâu hai cột,” Hành Chu nói. “Nếu cơ quan chuyên môn yêu cầu đo lặp hoặc kiểm tra khác thì ghi theo yêu cầu đó.”

Minh Viễn ghi thành danh mục, không đưa ra thời hạn thay cơ quan chức năng. Ông ký vào cuối biên bản, kẹp các ảnh được dẫn chiếu phía sau. Hành Chu ký xác nhận đã cung cấp tài liệu và cùng tham gia kiểm tra, không ký thay phần nhận xét.

Ngọc Lan đọc hết bản ghi. “Một bản cho tôi giữ. Một bản cho phòng làm việc.”

“Được,” Minh Viễn nói.

Bên ngoài, cư dân vẫn chờ quanh cửa. Ông Lưu hỏi lại: “Các căn hộ ở tầng trên có phải dọn ngay không?”

“Chúng tôi không thể quyết định thay cơ quan có thẩm quyền,” Hành Chu đáp. “Hai cột phải được bảo vệ và chống đỡ. Phạm vi cụ thể sẽ cần đánh giá đầy đủ hơn.”

Minh Viễn gật đầu. “Ý kiến của tôi không mở rộng ra ngoài phần đã kiểm tra.”

Hải Bình dựa vai vào khung cửa, nhìn bản sao biên bản trong tay mẹ. “Ít ra lần này có giấy ghi rõ chỗ nào biết, chỗ nào chưa.”

Ngọc Lan gấp tờ giấy làm đôi. “Vậy giữ cho kỹ. Lần sau ai nói khác, ta còn có cái để đối chiếu.”

Hành Chu gom ảnh, sơ đồ và ghi chú thành từng tập. Bản thẩm định của Minh Viễn nằm trong bìa riêng, không lẫn với báo cáo tạm của anh. Trên trang đầu, hai cột tầng một được đánh dấu cần bảo vệ; những phần còn lại của tòa nhà vẫn chưa có kết luận.