Chương 10: Bản báo cáo phải sửa
Minh Viễn khép nắp bút sau khi ký vào biên bản thẩm định riêng. Hành Chu đọc lại dòng cuối, bổ sung yêu cầu để cơ quan có thẩm quyền quyết định phạm vi xử lý sau khi có đủ kết quả đánh giá. Bên ngoài phòng làm việc tạm, cư dân vẫn chờ quanh cửa. Ông Lưu vừa hỏi xong căn hộ tầng trên có phải dọn đi ngay không; Hành Chu nhắc lại rằng ý kiến của Minh Viễn không thay thế đánh giá đầy đủ hay quyết định của cơ quan chức năng.
Ngọc Lan nhận một bản biên bản, giữ riêng khỏi tập giấy của Hành Chu. Bà nhìn qua hai cột tầng một được đánh dấu cần bảo vệ, rồi quay sang đám đông.
“Chiều nay họp ở phòng sinh hoạt. Có ảnh nào dùng trong báo cáo, có số đo nào cần giải thích thì mang ra cả. Đừng để mỗi người nghe một nửa.”
Hành Chu xếp ảnh theo thứ tự tầng. Bản thẩm định của Minh Viễn nằm trong bìa riêng, cùng văn bản ông lập về mối quan hệ công việc cũ với công ty tư vấn phụ của Thành Thịnh. Anh ghi giờ kết thúc buổi kiểm tra lên nhãn tập hồ sơ. Hai cột tầng một vẫn cần hạn chế tiếp cận và chống đỡ theo thiết kế chuyên môn. Phần còn lại chưa thể kết luận.
Đến giờ họp, phòng sinh hoạt khu nhà đã gần kín. Ngọc Lan nhường chỗ sát bàn cho những người lớn tuổi; vài cư dân đứng ngoài hành lang chờ người bên trong xếp lại ghế. Tiếng chân ghế cọ nền gạch lẫn với tiếng nước nhỏ phía sau bức tường. Trên tường, sơ đồ lớn của Thành Thịnh còn nguyên những dấu đỏ, chưa có chú thích nào cho biết ảnh được chụp ở tầng nào.
Hành Chu đặt hai chồng ảnh lên bàn, một chồng của nhóm khảo sát thuê ngoài, một chồng anh chụp tại chỗ. Mỗi ảnh của anh có mốc tầng, khung cửa hoặc góc tường để nhận diện, kèm thước tỷ lệ. Anh không vội bật máy chiếu. Trước tiên, anh đọc ngày giờ chụp trên các tấm ảnh được cung cấp, rồi chỉ ra những tấm thiếu toàn khung và mốc xác định vị trí.
“Đây là ảnh trong báo cáo sơ bộ,” anh nói khi ảnh hiện lên màn hình. “Không có dấu tầng hay khung cửa để xác định nó được chụp ở đâu. Tấm tiếp theo là ảnh tôi chụp tại tầng ba, có cửa căn hộ và thước đo. Vết nứt ở đây dài gần hai mét. Nó không nằm tại chỗ mà sơ đồ của Thành Thịnh đánh dấu.”
Một người đàn ông ngồi hàng đầu nghiêng người nhìn màn hình.
“Vậy là họ ghi nhầm tầng?”
“Các điểm chúng tôi đã đo không khớp với dấu trên sơ đồ,” Hành Chu đáp. “Tôi xác nhận được sai khác đó tại hiện trường. Còn nguyên nhân phải để đơn vị lập báo cáo giải thích.”
Trên ảnh chiếu, khung cửa và vết nứt lớp hoàn thiện ở tầng ba hiện rõ. Ông Lưu xác nhận đó là hành lang ông đã cùng Hành Chu kiểm tra. Bà Tạ nói cư dân đã thấy nét phấn đánh dấu trong buổi đo trước. Hành Chu ghi lời xác nhận của họ vào phần ý kiến cư dân; số đo và quan sát của anh vẫn được ghi riêng.
Duy Khải ngồi cuối bàn, cặp hồ sơ đặt trước mặt. Ông liếc màn hình, rồi nhìn đồng hồ. Hành Chu không hỏi ông có nhận ra những bức ảnh hay không. Anh chuyển sang sơ đồ, chỉ lần lượt những ô đỏ trên màn chiếu và phần ghi chép tương ứng của mình. Chỗ nào không có ảnh gốc toàn khung, anh đánh dấu là chưa thể đối chiếu.
Một phụ nữ đứng gần cửa hỏi:
“Nếu mấy vết đỏ kia sai, hai cột dưới nhà cũng có thể bị ghi sai chứ?”
“Hai cột được chúng tôi quan sát trực tiếp ở tầng một,” Hành Chu nói. “Bê tông bong, cốt thép lộ ở chân cột. Sai lệch trong sơ đồ vết nứt không xóa được tình trạng đó.”
Anh nhìn thoáng qua những tấm ảnh tầng một. Bề mặt bê tông sẫm ẩm quanh cốt thép, một mảnh vụn nằm sát chân cột. Những dấu nứt trên lớp trát ở các tầng và phần bê tông bong ở hai cột là hai nhóm dữ liệu khác nhau. Gộp chúng thành một kết luận sẽ khiến người nghe khó phân biệt đâu là nguy cơ đã thấy, đâu là điều còn cần kiểm tra.
Minh Viễn đứng lên, đặt biên bản của mình lên bàn, không ghép vào hồ sơ của Hành Chu.
“Tôi xin nói riêng phần tôi đã thẩm định,” ông nói. “Hai cột tầng một có bê tông bong và cốt thép lộ ở chân. Cần hạn chế tiếp cận, chống đỡ theo thiết kế chuyên môn. Những dấu nứt lớp hoàn thiện chúng tôi đã xem chưa đủ căn cứ gọi là hư hỏng kết cấu. Các hạng mục khác cần khảo sát bổ sung. Lần thẩm định này không chứng nhận an toàn cho cả tòa nhà.”
“Vậy rốt cuộc chúng tôi có phải dọn hết không?” ông Lưu hỏi.
“Biên bản của tôi không quyết định việc sử dụng căn hộ hay di dời,” Minh Viễn đáp. “Phạm vi ấy cần đánh giá đầy đủ và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.”
Một cư dân phía sau nhắc rằng thông báo di dời khẩn cấp đã được dán từ trước, nhưng các hộ vẫn chưa biết sẽ ở đâu và khi nào nhận khoản hỗ trợ. Vài người lên tiếng cùng lúc. Ngọc Lan đứng dậy, chờ căn phòng yên xuống.
“Xin phân biệt ba việc,” bà nói. “Một: sai khác giữa dấu trên báo cáo và chỗ đo được đã được xác minh tại hiện trường. Hai: phạm vi rủi ro ở hai cột là ý kiến thẩm định riêng của anh Minh Viễn, có giới hạn rõ ràng. Ba: báo cáo có sai thì trách nhiệm sửa thuộc về Thành Thịnh. Đừng lấy một việc để thay cho hai việc kia.”
Bà đặt bàn tay lên mép bàn. Hành Chu nhìn những người đang chờ; vài người ghi chép, vài người vẫn đứng tựa cửa.
“Tôi đề nghị biên bản họp tách riêng kết quả đo, ý kiến thẩm định của anh Minh Viễn và phần giải trình của chủ đầu tư,” anh nói.
Duy Khải mở cặp, rút ra một tờ mẫu. “Tôi đồng ý ghi nhận nội dung buổi họp. Báo cáo sơ bộ do đơn vị khảo sát thuê ngoài lập. Có thể đã phát sinh nhầm lẫn trong lúc tổng hợp.”
“Nhầm ở đâu?” một cư dân hỏi. “Ai đã tổng hợp?”
“Tôi phải kiểm tra lại tài liệu với nhóm khảo sát.”
“Thế hôm nay ông chưa biết?”
Duy Khải khép tờ mẫu. “Tôi chưa có đủ hồ sơ để trả lời ngay.”
Hành Chu nhìn về phía những ảnh bổ sung nằm bên cạnh máy chiếu. Một số ảnh thiếu mốc tầng, nhưng đã được đưa vào sơ đồ của báo cáo. Anh không muốn thay Duy Khải giải thích điều chưa rõ. Cư dân đang hỏi người phụ trách dự án; câu trả lời phải đến từ người có trách nhiệm với báo cáo ấy.
Một người đàn ông đứng gần cửa chỉ vào màn hình.
“Trong này có ảnh ở mấy tầng khác nhau, phải không? Ai đã gom chúng vào một sơ đồ?”
Duy Khải nhìn theo hướng chỉ tay. “Nhóm khảo sát thuê ngoài đã tập hợp ảnh.”
“Ông có biết họ ghép ảnh từ nhiều tầng vào cùng một sơ đồ không?”
Căn phòng lặng xuống. Hành Chu nghe tiếng đầu bút chạm mặt bàn ở đâu đó phía sau. Duy Khải vuốt phẳng tờ mẫu, rồi mới lên tiếng:
“Có. Tôi biết sau khi nhận bản tổng hợp. Ảnh từ nhiều tầng đã bị ghép vào một sơ đồ chung. Tôi đã không yêu cầu sửa ngay.”
“Vậy báo cáo có sửa không?” bà Tạ hỏi.
“Có. Báo cáo cần sửa,” Duy Khải nói. “Tôi sẽ ký biên bản ghi nhận sai sót hôm nay.”
Ngọc Lan đưa tờ mẫu về phía ông. “Ghi rõ sai sót. Đừng ghi một câu chung chung là cần rà soát.”Duy Khải cầm bút, ghi rằng nhóm khảo sát thuê ngoài đã đưa ảnh từ nhiều tầng vào một sơ đồ chung, khiến một số dấu đánh dấu không khớp với hiện trạng đã đo; báo cáo phải được chỉnh lý. Ngọc Lan đọc từng dòng. Hành Chu đề nghị ghi thêm rằng sai lệch này không thay thế đánh giá riêng về hai cột tầng một và không làm thay đổi giới hạn của lần thẩm định độc lập.
“Thêm đi,” Ngọc Lan nói.
Duy Khải viết bổ sung rồi ký tên, ghi chức vụ. Hành Chu đọc lại biên bản. Nét mực xác nhận một việc đã bị nói vòng quanh từ đầu cuộc họp: sơ đồ có sai sót, và Thành Thịnh biết chuyện đó sau khi nhận bản tổng hợp. Chữ ký không xử lý được hai cột, cũng không thay thế phần khảo sát còn thiếu. Nhưng từ giờ, sai sót ấy đã có trong hồ sơ.
“Bản sửa bao giờ có?” một cư dân hỏi.
“Tôi sẽ yêu cầu đơn vị khảo sát làm sớm nhất,” Duy Khải đáp.
“Là ngày nào?”
Ông dừng một chút. “Tôi chưa thể hứa ngày trước khi thống nhất với bộ phận dự án. Biên bản hôm nay sẽ được đưa vào hồ sơ.”
Hành Chu đặt ngón tay lên chồng ảnh.
Theo dõi bản đầy đủ, cập nhật nhanh nhất tại Đường Kẻ Trên Tòa Nhà Sắp Đổ full
“Tôi đề nghị Thành Thịnh công bố ảnh gốc đầy đủ, sơ đồ đã chỉnh, phương pháp khảo sát và những phần chưa thể kết luận. Người đọc cần biết mỗi nhận xét dựa trên dữ liệu nào.”
“Ảnh gốc cần qua bộ phận kỹ thuật, sơ đồ chỉnh cũng phải được bên tư vấn xác nhận,” Duy Khải nói.
“Vậy ghi rõ tài liệu nào chưa có và hiện do ai giữ. Không để hồ sơ khiến cư dân tưởng chúng đã được đối chiếu.”
Duy Khải nhìn anh một lúc rồi gật đầu. “Tôi đồng ý đưa yêu cầu đó vào hồ sơ cuộc họp. Nhưng công ty vẫn cần một phương án thống nhất để trình tiến độ dự án. Không thể mỗi bên đưa ra một kết luận rồi không ai đứng ra chịu trách nhiệm.”
“Phương án nào cũng phải dựa trên dữ liệu,” Ngọc Lan nói. “Chỗ chưa biết thì phải ghi là chưa biết.”
“Tôi hiểu.”
“Vậy ghi đúng vào giấy.”
Buổi họp kéo dài gần một giờ nữa. Cư dân yêu cầu bản sao biên bản và danh mục tài liệu còn thiếu. Hành Chu đọc lại phần xác nhận sai khác, rồi đọc riêng ý kiến của Minh Viễn. Minh Viễn xác nhận phần kết luận kỹ thuật là của ông, dựa trên phạm vi đã kiểm tra. Duy Khải ký bổ sung rằng các tài liệu được yêu cầu sẽ được đưa vào hồ sơ, nhưng không ghi ngày giao ảnh gốc hay sơ đồ chỉnh sửa.
“Chỗ này chưa có hạn,” Ngọc Lan nói.
“Tôi sẽ báo lại sau khi về công ty.”
“Ghi cả câu đó vào biên bản.”
Hành Chu nhìn Duy Khải ghi thêm. Không có ngày cụ thể, cư dân vẫn chưa biết phải chờ đến bao giờ. Nhưng lời hẹn đã được đặt cạnh danh sách tài liệu còn thiếu, không lẫn vào phần kết luận kỹ thuật.
Khi cuộc họp tan, Hành Chu thu ảnh vào bìa. Anh đặt biên bản thẩm định của Minh Viễn vào ngăn riêng rồi kiểm tra lại các tờ đã ký. Một tấm ảnh bị kẹp lệch, mép giấy nhô ra khỏi tập; anh chỉnh lại rồi cất cùng những bản đo tại chỗ.
Duy Khải đợi đến khi căn phòng vãn người mới bước lại gần.
“Kiến trúc sư Diệp, tôi muốn nói riêng vài phút.”
Ngọc Lan đang đưa bản sao biên bản cho ông Lưu. Hành Chu bước đến gần cửa, vẫn để bà trong tầm mắt. Duy Khải mở cặp, lấy ra một tập báo cáo đóng gáy. Trang đầu đề xuất phá dỡ toàn bộ tòa số 17.
“Công ty cần nộp một phương án thống nhất,” ông nói. “Anh hiểu tiến độ và khoản vốn đang treo. Nếu anh ký cùng, báo cáo sẽ có cả đánh giá hiện trạng lẫn ý kiến kết cấu. Sau này có việc gì, trách nhiệm không dồn vào một bên.”
Hành Chu mở tập giấy đến phần căn cứ. Báo cáo dẫn sơ đồ vết nứt vừa được xác nhận có ảnh ghép từ nhiều tầng, rồi dùng sơ đồ đó làm một trong những lý do đề xuất phá dỡ toàn bộ. Ý kiến của Minh Viễn được trích phần yêu cầu hạn chế tiếp cận hai cột, nhưng giới hạn thẩm định và những mục cần khảo sát thêm không xuất hiện trong trang tóm tắt.
“Tôi không thể ký bản này.”
Duy Khải nhíu mày. “Anh cho rằng gia cố chắc chắn làm được?”
“Tôi chưa nói vậy. Nhưng dữ liệu hiện có cũng chưa ủng hộ kết luận phá dỡ toàn bộ. Hai cột cần xử lý. Những phần khác phải khảo sát thêm. Tôi không ký rộng hơn những gì đã đo và thẩm định.”
“Đây là đề xuất trình tiến độ, chưa phải quyết định cuối cùng.”
“Vậy phải ghi rõ là đề xuất của Thành Thịnh. Không thể dùng chữ ký của tôi để biến nó thành kết luận kỹ thuật chung.”
Duy Khải chỉ vào cuối trang. “Anh có thể ghi giới hạn nhận xét của mình ở đây.”
“Không. Tôi yêu cầu ghi vào hồ sơ rằng ông đề nghị tôi ký báo cáo chung và tôi từ chối.”
“Anh đang làm khó mọi người.”
“Đề nghị của ông vượt quá dữ liệu tôi có. Tôi phải chịu trách nhiệm với chữ ký của mình.”
Duy Khải im lặng. Hành Chu đưa tập báo cáo lại. Duy Khải chưa nhận ngay; tập giấy nằm giữa hai người trên bàn. Qua cửa sổ, mái che xe đạp còn đọng nước sau trận mưa đêm. Một vài cư dân đi ngang qua sân, cầm bản sao biên bản vừa nhận.
Cuối cùng, Duy Khải cầm lấy báo cáo, khép bìa và liếc đồng hồ. Ông ngước lên nhìn thẳng Hành Chu.
“Thành Thịnh sẽ nhớ người đã từ chối ký báo cáo chung.”