Đường Kẻ Trên Tòa Nhà Sắp Đổ

Chương 6: Biên bản có tên ai

Mục lục

Tú Anh giữ một tay trên tập giấy đã mở nút, tay kia đẩy nó về phía Hành Chu. Anh nhìn những mép giấy ố màu lộ ra, rồi lấy từ túi hồ sơ một tấm bìa sạch.

“Con xin chụp từng tờ, ghi số thứ tự và trả mẹ bản gốc,” anh nói. “Mẹ đồng ý chứ?”

“Ừ. Nhưng đừng làm rách góc.”

Anh đặt tấm bìa sạch lên bàn, chờ mẹ gật đầu rồi mới nhấc tờ đầu tiên.

Anh lần lượt nhấc giấy khỏi tập, đặt từng tờ lên chiếc khăn cotton sạch Tú Anh trải trên bàn. Trên bàn ăn, Tú Anh đặt một chiếc khăn cotton sạch dưới những tờ đã mở. Hành Chu chụp cả mặt trước lẫn mặt sau, đặt thước cạnh những trang có vết gấp để làm mốc, rồi ghi vào danh mục: bản sao do Diệp Tú Anh cho xem tại căn hộ, ngày nhận ảnh, tình trạng giấy. Anh không đem bản gốc đi.

Một tờ biên bản có hàng chữ “đồng thuận cải tạo” in ở đầu trang. Bên dưới là vài dòng ghi về việc sửa chữa trong khu tập thể, chỗ ký tên của tổ trưởng khu nhà và danh sách đại diện các đơn nguyên. Nét mực đã nhạt ở một góc, nhưng chữ “Tôn Ngọc Lan” còn rõ.

Hành Chu phóng to ảnh, kiểm tra số trang rồi so với trang danh sách nghiệm thu anh đã ghi nhận trong hồ sơ Thành Thịnh. Mã hạng mục trên danh sách giống mã in ở mép biên bản. Anh chưa ghi gì về ý nghĩa hai chữ ký. Chỉ lưu ngày tháng, tiêu đề và phần thông tin nhìn thấy được.

Tú Anh ngồi đối diện, mắt dõi theo từng động tác.

“Đó là chữ ký của bà Tôn,” bà nói.

“Con sẽ hỏi bà ấy để xác nhận.”

“Mẹ không nhớ bà ấy có ở buổi ký không.”

“Con sẽ chỉ hỏi những gì bà ấy nhớ.”

Hành Chu cất điện thoại. Bản gốc nằm lại trên khăn, bên cạnh những hóa đơn cũ và một tờ ghi số tiền sửa chữa. Tú Anh gom các trang đã chụp thành một chồng, không buộc dây ngay.

“Con mang bản sao đi à?” bà hỏi.

“Con mang bản in ảnh. Tài liệu gốc vẫn ở đây.”

“Vậy được.”

Anh in các trang cần đối chiếu tại phòng làm việc tạm trong khu tập thể. Trước khi rời căn hộ, anh hỏi mẹ có muốn giữ lại tờ nào riêng không. Tú Anh lắc đầu, nhưng khi anh cầm tập giấy lên, bà nhắc:

“Nhớ trả đúng thứ tự.”

“Con đã đánh số.”

Bà nhìn nhãn nhỏ anh dán tạm trên bìa. “Tốt.”

Ở tầng một, Hành Chu đặt bản sao vào túi hồ sơ trong suốt. Anh gọi cho Ngọc Lan, hỏi bà có thể gặp anh ở phòng làm việc tạm để xem một tài liệu liên quan đến đợt cải tạo năm 2003 không. Bà trả lời sẽ xuống sau khi ghi xong danh sách những hộ còn thiếu số điện thoại.

Trong lúc chờ, anh kiểm tra lại ảnh trên màn hình. Trang biên bản có dấu đóng ở góc, một vệt gấp chạy qua phần ghi chú, chữ ký nằm sát dòng kẻ. Anh phóng lớn vừa đủ để đọc, không đến mức làm nét mực nhòe thành một hình ảnh khác. Rồi anh ghi số trang, mã tài liệu và nguồn bản sao.

Ngọc Lan bước vào, tay cầm chiếc túi vải đựng giấy tờ. Bà nhìn bản sao trên bàn trước khi ngồi.

“Anh muốn hỏi chuyện chữ ký này?”

“Tôi muốn xác nhận bà có nhận ra chữ ký không và hỏi bà nhớ buổi ký trong hoàn cảnh nào. Nếu bà không nhớ, tôi sẽ ghi đúng là không nhớ.”

Bà kéo ghế sát bàn. “Đưa tôi xem.”

Hành Chu xoay tờ giấy về phía bà. Ngọc Lan cúi xuống, không chạm tay vào bản sao. Bà nhìn dòng tên, rồi nhìn ngày tháng ở đầu trang.

“Chữ ký của tôi,” bà nói.

“Bà xác nhận đây là chữ ký bà đã viết?”

“Đúng. Tên này tôi viết. Nét cuối hơi kéo xuống, từ trước đã vậy.”

Anh ghi lời xác nhận vào sổ, kèm ngày giờ và địa điểm. Ngọc Lan nhìn bút anh chạy trên giấy.

“Đừng ghi tôi xác nhận cả nội dung,” bà nói. “Tôi chỉ nhận ra chữ ký.”

“Tôi chỉ xác nhận đúng phần ấy.”

“Còn chuyện hôm ấy, tôi nhớ thế nào thì nói thế ấy.”

Bà kéo chiếc túi vải lên đùi, tháo nút. Bên trong là một sổ ghi chép cũ cùng mấy tờ danh sách cư dân, mép giấy mềm vì được mở nhiều lần.

“Người của đơn vị cải tạo đưa giấy đến, nói cần tổ trưởng xác nhận đã thông báo cho các hộ,” bà kể. “Họ nói việc sửa đường ống, thay vài đoạn hỏng. Tôi không làm nghề kỹ thuật. Tôi hỏi cư dân đã được báo chưa, rồi họ bảo đã báo ở từng đơn nguyên.”

“Bà có đọc hết tờ giấy trước khi ký không?”

Ngọc Lan ngừng lại, ngón tay đặt lên mép sổ. “Tôi đọc phần họ chỉ. Có dòng nói cư dân đồng thuận cải tạo. Tôi hiểu là xác nhận mọi người đã được thông báo và không phản đối việc sửa chữa.”

“Bà có được giải thích rằng giấy này có thể được dùng trong hồ sơ nghiệm thu không?”

“Không. Nếu họ nói vậy, có lẽ tôi đã hỏi thêm.”

“Bà có nhớ ai giải thích?”

“Có người mặc áo công trường, nhưng tôi không nhớ tên. Tôi cũng không dám nói ông ta là người của nhà thầu hay của ban quản lý. Khi ấy người ra vào nhiều. Ai cầm hồ sơ, tôi chỉ biết họ nói đến để xin chữ ký.”

Hành Chu tách lời kể khỏi dòng xác nhận chữ ký và chờ mỗi khi bà dừng lại sửa lời.

“Vậy bà nghĩ chữ ký xác nhận cư dân được thông báo,” anh nhắc lại, “nhưng không hiểu giấy còn được dùng làm căn cứ nghiệm thu?”

“Đúng. Tôi đã ký mà không hỏi tờ giấy sẽ đi đâu, sau này dùng vào việc gì.” Bà ngẩng lên. “Cậu ghi cả phần ấy. Đừng viết như thể tôi không có trách nhiệm.”

Hành Chu đặt bút xuống một thoáng. “Tôi sẽ ghi bà nhận chữ ký là của mình và thừa nhận đã ký mà không hỏi đến cùng; chuyện bà không được giải thích sẽ được chú thích là lời bà kể.”“Được.”

“Bà có đồng ý để tôi đưa bản sao vào danh mục tài liệu khảo sát không?”

“Tôi muốn thế. Đừng cất nó riêng rồi sau này bảo không ai biết.”

“Bản sao này do mẹ tôi cho xem. Tôi sẽ ghi rõ nguồn, không thay bản gốc.”

“Cứ ghi.”

Ngọc Lan đứng dậy, đi quanh bàn để xem danh mục. Hành Chu đưa bà xem dòng vừa viết. Bà cúi sát, đọc từng chữ.

“Anh ghi tôi ‘cho rằng’ giấy dùng để xác nhận đã thông báo?”

“Bà vừa nói đó là cách bà hiểu lúc ký. Tôi ghi là lời bà kể, không phải nội dung đã được hồ sơ khác xác nhận.”

“Thế mới đúng.” Bà chỉ vào một dòng bên dưới. “Còn chỗ này, ‘không rõ người đưa giấy thuộc đơn vị nào’ giữ nguyên. Tôi không muốn sau này thành ra đổ cho một người mà chính tôi không nhận ra.”

Hành Chu sửa dấu câu theo ý bà, rồi đọc lại cả đoạn. Ngọc Lan gật đầu.

“Bản gốc ở đâu?” bà hỏi.

“Ở căn hộ của mẹ tôi. Tôi chỉ chụp và in bản sao.”

“Bà Tú Anh giữ lâu thế mà giờ mới đưa cho anh?”

“Bà ấy mới đồng ý cho tôi xem.”

Ngọc Lan không hỏi thêm. Bà khép sổ lại, giữ nó trên đầu gối. “Tôi cũng không thể đổ cho mẹ cậu chuyện bà ấy chưa đưa giấy. Mỗi nhà có điều khó nói của mình.”

Hành Chu xoay tờ danh sách nghiệm thu sang bên cạnh bản biên bản. Mã hạng mục ở hai trang trùng nhau, nhưng phần mô tả trên danh sách chỉ ghi chung “cải tạo thoát nước và sửa chữa liên quan”. Chỗ chữ ký chia thành nhiều cột, có cả người nghiệm thu lẫn đơn vị tham gia. Tên Diệp Quốc Bình nằm trong một cột, không kèm chú giải về phạm vi công việc.

“Trong danh sách tôi đã xem, tên cha tôi nằm dưới mục nghiệm thu,” anh nói. “Tôi chưa có phụ lục để biết ông ký xác nhận phần nào.”

Ngọc Lan nhìn sang tờ giấy. “Còn ngày ở đây?”

“Tôi đang đối chiếu.”

“Ngày ký của tôi có trước ngày nghiệm thu. Nếu hai việc không cùng một đợt, tôi không muốn người ta ghép chúng lại chỉ vì đều là giấy năm 2003.”

“Cùng mã hạng mục, cùng nhắc đến đợt cải tạo. Điều đó cho thấy hai tài liệu có liên hệ với nhau, nhưng chưa xác định chính xác phần việc hay trình tự.”

“Vậy ghi thế.”

“Tôi sẽ xin hồ sơ nghiệm thu đầy đủ qua kênh lưu trữ, gồm phụ lục và phần mô tả hạng mục. Khi có, tôi sẽ đối chiếu ngày, phạm vi và người ký.”

Ngọc Lan lật một trang trong sổ, tìm chỗ trống rồi viết số của cán bộ lưu trữ quận. “Tôi từng gọi hỏi danh sách hộ. Có người phụ trách hồ sơ cũ, bà ấy bảo phải gửi yêu cầu theo mã. Tôi ghi số ở đây.”

Hành Chu chép lại số điện thoại và tên cán bộ. “Tôi sẽ nộp yêu cầu bằng văn bản. Bản danh sách hiện tại mới chỉ cho biết tên, chưa đủ nội dung.”

“Còn chữ ký của tôi, anh sẽ không diễn giải thành đồng thuận với mọi hạng mục?”

“Tôi không thể nói bà đồng ý điều gì vượt quá những gì bà nhớ và tờ giấy thể hiện. Tôi sẽ không dùng chữ ký đó để kết luận bà hiểu nội dung nghiệm thu.”

“Chữ ký của cha cậu cũng vậy?”

“Đúng. Tên ông trong danh sách không cho tôi biết ông đã nghiệm thu phần nào, có phụ lục gì, hay trình tự ra sao. Tôi sẽ không giải thích thay ông khi chưa có tài liệu.”

Ngọc Lan khẽ thở ra. “Nghe vậy tôi yên tâm hơn một chút. Nhưng anh nhớ, không diễn giải quá mức cũng không có nghĩa là bỏ qua chữ ký.”

Truyện được đăng tải tại Đường Kẻ Trên Tòa Nhà Sắp Đổ full

“Tôi hiểu.”

“Anh hiểu bằng cách nào?”

Hành Chu nhìn hai tờ giấy đặt cạnh nhau. “Bằng cách ghi nhận chúng, xin hồ sơ đầy đủ và để phần chưa chứng minh được ở trạng thái chưa chứng minh. Nếu sau này tài liệu cho thấy chữ ký có phạm vi cụ thể, tôi sẽ ghi đúng phạm vi đó.”

Ngọc Lan đóng nút túi vải. “Tôi sẽ nói với các hộ rằng tôi đã ký. Không cần đợi anh viết xong báo cáo.”

“Bà có thể cho họ xem bản sao và phần ghi nhận nếu muốn. Tôi sẽ gửi bản ghi cho bà kiểm tra trước khi dùng trong báo cáo.”

“Đừng để tôi thành người phát ngôn cho cả khu. Ai hỏi thì tôi nói phần của tôi.”

“Tôi sẽ ghi vậy.”

Bà đi ra cửa, nhưng đến bậc thềm lại dừng. “Hành Chu, anh có gọi tôi là bà Tôn như trước.”

“Đúng.”

“Vậy cứ gọi thế. Đừng đổi thành ‘người ký biên bản’ cho tiện ghi chép.”

Anh nhìn bà. “Bà Tôn, tôi sẽ ghi tên bà đầy đủ.”

Bà gật đầu rồi bước ra hành lang. Tiếng dép của bà nhỏ dần giữa âm thanh xe đẩy ngoài sân.

Hành Chu soạn yêu cầu sao lục tại bàn, ghi rõ mã hồ sơ cải tạo, danh mục tài liệu cần tra cứu và lý do cần xem bản đầy đủ: xác định hạng mục, phụ lục, người ký và trình tự nghiệm thu. Anh đính kèm bản sao biên bản do mẹ cung cấp và ghi rõ tài liệu này chưa được đối chiếu với hồ sơ lưu trữ. Trước khi gửi yêu cầu, anh kiểm tra lại tên Ngọc Lan, tên cha mình và mã hạng mục, rồi ghi số tiếp nhận vào sổ.

Trên bàn, hai bản sao nằm cạnh nhau. Nét chữ của Ngọc Lan ở một trang; tên Quốc Bình ở trang kia. Không có câu nào trong hồ sơ nói thêm được điều gì về những người đã ký. Hành Chu chỉ ghi mối liên hệ về mã hạng mục và để trống phần phạm vi chưa rõ.

Anh rà lại ngày trên biên bản lần nữa. Ngày ký của Ngọc Lan sớm hơn ngày nghiệm thu trong danh sách chỉ vài tuần.