Đường Kẻ Trên Tòa Nhà Sắp Đổ

Chương 16: Điều không thể ký thay

Mục lục

Sáng hôm sau, Hành Chu mang túi hồ sơ đến phòng tiếp dân của quận. Tờ danh mục của quận vẫn nằm trên mặt gỗ, dòng báo cáo Thành Thịnh chờ chỉnh sửa chưa có gì thay đổi. Anh cầm theo bản trình bày, bản sao thư của cha và các biên bản đã đánh dấu nguồn.

Sáng hôm sau, phòng tiếp dân của quận đông hơn anh dự tính. Cư dân tòa số 17 ngồi dọc hai bên tường, vài người cầm sổ tay, vài người giữ bản sao sơ đồ đã được phát trước đó. Ngọc Lan ngồi ở hàng đầu, cuốn sổ bọc vải đặt trên đầu gối. Minh Viễn ngồi cạnh lối đi, trước mặt là sơ đồ kết cấu có đánh dấu hai cột tầng một.

Duy Khải đến sau cùng trong nhóm đại diện Thành Thịnh. Ông đặt một tập giấy xuống bàn, nhìn quanh rồi nói với cán bộ quận:

“Bản báo cáo chỉnh sửa chưa kịp hoàn tất. Chúng tôi mang theo bản tổng hợp hiện có.”

“Trong danh mục ghi rõ phiên bản và phần còn thiếu chưa?” Hành Chu hỏi.

Duy Khải mở tập giấy, lật đến trang đầu. “Có ghi là bản cập nhật tạm thời.”

“Ảnh gốc đầy đủ đâu?”

“Bộ phận hồ sơ đang tập hợp.”

Hành Chu lấy thông báo gửi yêu cầu trước đó ra, đặt cạnh tập giấy của Thành Thịnh. “Tôi đã gửi yêu cầu cung cấp ảnh gốc, sơ đồ đã chỉnh và phương pháp khảo sát. Hôm nay các tài liệu đó vẫn chưa có.”

Một cán bộ quận ghi lại câu trả lời. Duy Khải nhìn tập hồ sơ, không nói thêm.

Buổi điều trần bắt đầu lúc chín giờ. Cán bộ chủ trì nêu mục đích buổi làm việc: xác định phần thông tin đã có căn cứ, phần còn thiếu và các biện pháp cần triển khai trước khi quyết định phạm vi di dời. Ông nhắc những người dự họp không ngắt lời nhau, rồi mời Hành Chu trình bày.

Hành Chu mở bản trình bày. Anh không đọc từng dòng. Anh đặt lên màn hình sơ đồ đơn nguyên thứ nhất, bên cạnh là ảnh các vị trí đã đo.

“Phạm vi khảo sát ban đầu của tôi là cầu thang và hành lang, từ tầng một đến tầng sáu. Sau đó, tôi cùng cư dân đối chiếu những vị trí vết nứt được đánh dấu trong báo cáo của Thành Thịnh. Một số vị trí và hình dạng trên sơ đồ không khớp với hiện trạng. Những điểm chúng tôi kiểm tra trực tiếp đã được ghi mốc, đo và chụp ảnh.”

Một cư dân đứng dậy. “Thế có phải họ bịa vết nứt không?”

“Không thể kết luận như vậy,” Hành Chu đáp. “Điều đã xác minh là một số ảnh bị đặt sai vị trí trên sơ đồ chung. Chúng tôi chưa có đủ ảnh gốc để xác định toàn bộ quá trình lập sơ đồ.”

Cán bộ chủ trì yêu cầu anh nói rõ về các dấu nứt tại hiện trường.

“Những vết nứt đã đo trong các vị trí được kiểm tra nằm trên lớp hoàn thiện. Một số dấu khác là sơn bong. Những dấu đó không đủ căn cứ để gọi là hư hỏng kết cấu. Điều này không có nghĩa mọi cấu kiện của tòa nhà đều đã được kiểm tra.”

Anh chuyển sang ảnh chân cột tầng một. Trong ảnh, lớp bê tông bong ra để lộ cốt thép. Bên dưới, một vệt nước sẫm màu chạy sát nền.

“Có hai cột tầng một bị bong bê tông, lộ cốt thép ở chân. Đây là hư hại cần xử lý khẩn cấp. Ý kiến hiện tại là hạn chế tiếp cận sát chân cột và chống đỡ theo thiết kế chuyên môn. Chúng tôi chưa có dữ liệu để xác nhận tình trạng an toàn của toàn tòa, cũng chưa đủ căn cứ để kết luận phải phá dỡ toàn bộ.”

Một người đàn ông ở cuối hàng hỏi: “Nếu chưa biết cả tòa ra sao thì chúng tôi phải ở hay phải đi?”

“Câu trả lời cho từng căn hộ cần dựa vào phạm vi vùng nguy hiểm và phương án của cơ quan chuyên môn,” Hành Chu nói. “Tôi không thể tự xác định thay các cơ quan đó trong buổi họp này.”

Cán bộ chủ trì ghi câu hỏi vào biên bản. Ông hỏi Hành Chu về hồ sơ năm 2003. Hành Chu đặt bản sao trang danh sách nghiệm thu lên bàn, giữ ngón tay ở dòng có tên cha mình.

“Diệp Quốc Bình có chữ ký trong phần nghiệm thu hạng mục cải tạo năm 2003. Hồ sơ tại kho lưu trữ xác nhận việc đó. Nhưng tài liệu hiện có không xác định được phạm vi giám sát của ông, cũng không chứng minh ông biết tuyến ống đổi khác bản vẽ.”

Anh mở ngăn riêng trong túi, lấy bản sao lá thư. Một vài cư dân nhìn sang Ngọc Lan. Bà giữ nguyên tư thế, hai bàn tay đặt trên cuốn sổ.

“Đây là thư Quốc Bình viết, không có ngày tháng. Mẹ tôi, bà Diệp Tú Anh, giữ bản gốc và cho phép tôi trích phần liên quan. Trong thư, ông viết rằng mình đã ký khi bị thúc tiến độ dù biết hồ sơ chưa đủ, từng muốn đính chính nhưng chần chừ. Thư không chứng minh việc đính chính đã được gửi. Đây là lời riêng của người đã mất, không thay cho chứng từ kỹ thuật.”

Cán bộ chủ trì hỏi: “Anh có cho rằng chữ ký đó đủ để quy trách nhiệm toàn bộ sai sót cho cha anh không?”

“Không. Chữ ký xác nhận ông có ký trong phần nghiệm thu. Tài liệu không xác định hết trách nhiệm của ông, cũng không cho biết ai quyết định đổi tuyến ống. Tôi không thể dùng lá thư để lấp phần hồ sơ còn thiếu.”

Ngọc Lan được mời phát biểu. Bà đứng lên, đặt cuốn sổ lên bàn rồi mở một trang đã ghi sẵn. Giọng bà vang rõ, không cao.

“Tôi xác nhận chữ ký trên biên bản đồng thuận là của tôi. Lúc ấy tôi hiểu mình ký để xác nhận cư dân đã được thông báo về việc sửa chữa. Tôi không hỏi cho đến cùng giấy đó sẽ được dùng vào việc gì. Phần ấy tôi nhận.”Bà dừng lại, lật trang.

“Nhưng chữ ký của tôi không thể thay cho ý kiến của từng hộ về mọi hạng mục thi công. Cũng không thể coi đó là sự chấp thuận trước cho bất cứ thay đổi nào làm sau này. Nếu hồ sơ ghi khác điều tôi biết, tôi đề nghị ghi nguyên lời này.”

Cán bộ chủ trì nhìn thư ký. “Ghi đúng nội dung bà vừa trình bày.”

Ngọc Lan ngồi xuống. Hành Chu thấy bà khép cuốn sổ, nhưng bàn tay vẫn đặt trên trang vừa đọc. Bà không quay sang anh.

Minh Viễn lên trước bảng chiếu khi được mời. Ông lấy bút chỉ vào sơ đồ, bắt đầu từ hai dấu đỏ ở tầng một.

“Đây là hai cột đã thấy bong bê tông và lộ cốt thép. Cần hạn chế tiếp cận và chống đỡ khẩn cấp. Tôi chưa thể đưa ra một đường ranh di dời chỉ từ sơ đồ này; phải đối chiếu vị trí căn hộ, lối đi và phương án chống đỡ cụ thể.”

Ông khoanh sang các tầng trên.

“Các dấu nứt lớp hoàn thiện đã xem không đủ để kết luận cấu kiện bị hỏng. Nhưng còn những phần chưa kiểm tra, gồm dấu chuyển vị cần đo lặp và đoạn ống bị che khuất. Những việc đó cần khảo sát bổ sung. Tôi không xác nhận cả tòa an toàn, và tôi cũng không xác nhận toàn tòa phải phá dỡ.”

Một cư dân hỏi liệu cột có thể chống tạm trong lúc chờ kết quả hay không.

“Có thể đề xuất chống đỡ,” Minh Viễn đáp. “Nhưng phải theo thiết kế có người chịu trách nhiệm, xác định tải và cách lắp. Không ai nên tự kê vật liệu vào chân cột.”

Duy Khải được mời trả lời về sơ đồ cũ. Ông đứng lên, kéo tập giấy sát về phía mình.

“Thành Thịnh xác nhận báo cáo sơ bộ có ảnh ghép sai vị trí. Nhóm khảo sát thuê ngoài đã đưa ảnh từ nhiều tầng vào một sơ đồ chung. Tôi biết việc đó khi nhận bản tổng hợp nhưng chưa yêu cầu sửa ngay.”

“Ảnh gốc đầy đủ đã được giao chưa?” cán bộ chủ trì hỏi.

“Chưa. Chúng tôi đang tập hợp.”

“Biên bản hiện trường và phương pháp khảo sát?”

“Chưa cung cấp đủ.”

Ngọc Lan cất tiếng từ hàng đầu: “Vậy lúc phát thông báo di dời, căn cứ cụ thể nằm ở đâu?”

Duy Khải nhìn bà rồi nhìn cán bộ chủ trì. “Thông báo được lập trên cơ sở báo cáo sơ bộ và đánh giá rủi ro. Nhưng tôi thừa nhận tài liệu cung cấp cho cư dân chưa đầy đủ.”

Không ai trong phòng lên tiếng ngay. Cán bộ chủ trì yêu cầu thư ký ghi nguyên văn lời thừa nhận. Ông quay sang đại diện Thành Thịnh.

“Quận yêu cầu công ty nộp báo cáo chỉnh sửa, kèm phiên bản, nguồn ảnh và phương pháp khảo sát. Công ty cũng phải phối hợp khảo sát bổ sung theo danh sách chuyên môn vừa nêu. Trong thời gian chờ, hãy đề xuất biện pháp tạm thời bảo vệ khu vực hai cột, không tự suy rộng thành kết luận về toàn bộ tòa nhà.”

Duy Khải đáp: “Chúng tôi sẽ phối hợp.”

“Yêu cầu phải có thời hạn và người phụ trách,” Ngọc Lan nói. “Cư dân không thể chỉ nghe một câu sẽ phối hợp.”

Cán bộ chủ trì ghi thêm yêu cầu. “Thành Thịnh phải gửi lịch thực hiện và đầu mối liên hệ bằng văn bản. Cơ quan chuyên môn sẽ xem xét phạm vi cần hạn chế tiếp cận, đồng thời xác định hộ nào cần chuyển tạm sau khi kiểm tra tại chỗ.”

Buổi điều trần kéo dài gần một giờ nữa. Cư dân lần lượt nêu câu hỏi về ảnh gốc, thời gian khảo sát và cách xem kết quả. Hành Chu chỉ trả lời những gì thuộc phạm vi công việc của mình. Khi bị hỏi liệu cư dân ở tầng ba có thể yên tâm trở về nhà tối nay không, anh nhắc lại rằng khảo sát hiện tại chưa bao trùm toàn tòa. Cán bộ quận ghi câu hỏi để chuyển sang nhóm phụ trách biện pháp tạm thời.

Sau khi kết thúc, mọi người thu dọn tài liệu. Duy Khải đứng bên cửa, nói ông sẽ chờ văn bản yêu cầu chính thức từ quận. Ngọc Lan ở lại để xin bản biên bản có ghi lời trình bày của mình. Hành Chu đưa cho bà số trang đã được đánh dấu.

“Bà xem phần chữ ký và giới hạn lời kể,” anh nói. “Nếu biên bản ghi thiếu, bà báo thư ký trước khi ký.”

Bà đọc kỹ từng dòng. “Tôi sẽ tự kiểm tra.”

Một cán bộ chuyên môn gọi Hành Chu ở hành lang. Ông trao anh tờ thông báo vừa đóng dấu, nói quyết định khoanh vùng tạm thời sẽ được xác định sau khi đối chiếu trực tiếp vị trí cột, căn hộ và lối đi. Các hộ sát hai cột sẽ được đưa vào diện xem xét di dời tạm; những hộ khác chờ kết quả khảo sát bổ sung.

Hành Chu đọc hết trang giấy. Ở cuối có yêu cầu anh cùng nhóm chuyên môn đến tòa số 17 vào sáng hôm sau, xác định ranh giới vùng cần hạn chế tiếp cận. Anh gấp thông báo lại, cất vào ngăn ngoài của túi hồ sơ.