Đường Kẻ Trên Tòa Nhà Sắp Đổ

Chương 17: Những căn hộ sát cột

Mục lục

“Vậy sáng mai tôi cùng nhóm chuyên môn đến tòa số 17, xác định ranh giới vùng cần hạn chế tiếp cận,” cán bộ quận nhắc lại, tay giữ tờ thông báo vừa đóng dấu. “Bà Tôn, bà giúp chúng tôi báo các hộ ở tầng một có mặt.”

Ngọc Lan đứng ở cửa phòng tiếp dân, sổ cư dân ép dưới cánh tay. “Tôi sẽ báo. Nhưng phải nói rõ đây là buổi đối chiếu, chưa phải buổi yêu cầu ai giao nhà.”

“Đúng,” Hành Chu nói. Anh vừa cất tập hồ sơ vào túi. “Chúng tôi xác định phạm vi cần bảo vệ theo vị trí cột và lối đi. Chưa quyết định các hộ khác.”

Ngọc Lan nhìn anh một thoáng, rồi quay sang cán bộ quận. “Tôi sẽ nói đúng câu đó.”

Sáng hôm sau, bà có mặt ở sân giữa trước giờ hẹn. Cây hòe già rụng vài chiếc lá nâu xuống mái che xe đạp. Một người phụ nữ tầng một đang dắt xe ra, thấy nhóm cán bộ liền dừng lại, tay vẫn giữ ghi-đông.

Hành Chu mở tờ sơ đồ đã đánh dấu. Minh Viễn đứng bên cạnh, cặp kính gọng mảnh trượt thấp trên sống mũi. Hai cán bộ quận mang theo thước cuộn và một tập biểu mẫu. Ngọc Lan gọi tên các hộ có cửa gần hai cột tầng một, rồi đề nghị những người khác đứng ngoài lối kiểm tra.

“Đi từng chỗ,” bà nói. “Ai có câu hỏi thì hỏi ngay tại căn hộ của mình, đừng để tới lúc về nhà rồi mới nghe người khác kể lại.”

Họ bước vào đơn nguyên thứ nhất. Mùi nước rỉ còn đọng ở góc chân tường. Trên lối vào phòng chứa đồ, một đoạn dây cảnh báo đã được buộc tạm vào tay vịn. Cán bộ quận dừng cách cột thứ nhất vài bước.

Ngọc Lan chỉ vào sơ đồ. “Đọc rõ giúp tôi căn hộ nào bị ảnh hưởng, và vì sao.”

Hành Chu nhìn vị trí cột, rồi đánh dấu trên bản vẽ. “Cột này nằm sát lối vào hộ 101, căn hộ bên cạnh là 102. Trong thời gian chờ chống đỡ, không nên để người đứng hoặc cất đồ sát chân cột. Lối đi qua đây cũng cần giữ thông thoáng cho đội thi công.”

“Thế nhà tôi có phải chuyển cả nhà không?” người phụ nữ vừa dắt xe hỏi. Bà họ Lưu, sống ở căn hộ một linh hai. “Tôi còn hai cái tủ gỗ, máy giặt với bàn thờ. Ai chuyển? Chuyển đến đâu?”

Hành Chu không trả lời thay cán bộ quận. Anh đặt đầu bút lên phần sơ đồ khoanh quanh cột. “Hiện giờ tôi chỉ giải thích phạm vi kỹ thuật. Cán bộ quận sẽ xác nhận nơi ở và hỗ trợ. Tình trạng căn hộ phải được đối chiếu với vị trí này, không thể chỉ nhìn một vòng màu trên bản vẽ.”

Minh Viễn gõ nhẹ lên mép hồ sơ. “Vùng tạm hạn chế là khoảng cần giữ người tránh xa cấu kiện trong khi có biện pháp bảo vệ. Nó không có nghĩa cả tòa nhà đã bị kết luận phải di dời.”

Một người đàn ông đứng gần cầu thang hỏi: “Nếu tạm chuyển rồi, sau này họ có nói chúng tôi đã tự nguyện rời đi, không còn quyền đòi hỏi không?”

Cán bộ quận mở biểu mẫu, chỉ vào phần ghi lý do và thời hạn. “Việc chuyển tạm phải có biên bản riêng, ghi rõ căn cứ, địa chỉ chỗ ở, khoản hỗ trợ, thời gian dự kiến và đầu mối phụ trách. Quyền thương lượng về phương án lâu dài không được thay bằng việc bàn giao tạm.”

Ngọc Lan ghi lại từng ý. Ngòi bút miết mạnh đến mức mặt giấy hằn một đường. “Tôi muốn câu này có trong văn bản, không chỉ nói miệng.”

“Chúng tôi sẽ đưa vào phương án hỗ trợ,” cán bộ đáp.

“Cụ thể là ai chuyển đồ?” bà Lưu hỏi. “Tôi ở một mình, cái tủ lớn không nhấc nổi. Tiền xe tính thế nào? Nếu đồ vỡ thì tìm ai?”

Người cán bộ quay sang đại diện Thành Thịnh đang đứng ngoài cửa cùng một nhân viên dự án. “Công ty lập danh sách đồ cần vận chuyển và bố trí người liên hệ. Chi phí phải ghi trong dự thảo.”

Đại diện công ty, ông Trình, mở tập tài liệu. “Chúng tôi có thể sắp xe và nhân lực theo từng hộ. Cần thời gian kiểm kê để tính khối lượng.”

“Vậy ghi thời hạn kiểm kê,” Ngọc Lan nói. “Đừng ghi ‘sẽ sắp xếp’ rồi để mỗi nhà gọi một số khác nhau.”

Bà Lưu nhìn bàn tay mình, trên ngón cái còn vết dầu xe đạp. “Tôi không sợ chuyển đi vài hôm. Tôi sợ tới nơi rồi không biết bao giờ được về, cũng chẳng biết phải tìm ai.”

Ngọc Lan ghi tên bà và yêu cầu: nơi ở tạm gần khu nhà; hỗ trợ vận chuyển đồ; thời hạn cập nhật; một đầu mối liên lạc. Bà đọc lại từng dòng để bà Lưu sửa. Bà Lưu yêu cầu thêm việc niêm phong đồ đạc nếu phải để lại, rồi mới gật đầu.

Đến cột thứ hai, nhóm dừng ở gần cầu thang. Vết bê tông bong đã được che bằng tấm chắn tạm, nhưng phía dưới vẫn có mấy hạt vụn xám. Hành Chu đo khoảng cách từ cột đến mép cửa căn hộ gần nhất, đọc số cho cán bộ ghi.

“Những hộ nào nằm trong vùng cần bảo vệ?” Ngọc Lan hỏi.Cán bộ quận so khoảng cách với sơ đồ. “Danh sách cuối cùng phải chốt sau khi nhóm chuyên môn xác định phạm vi bảo vệ và lối đi. Các hộ gần hai cột sẽ được đưa vào diện chuyển tạm. Hôm nay chúng tôi đối chiếu từng căn hộ để tránh ghi nhầm.”

“Vậy chưa ai được tự thêm tên hay gạch tên hộ nào,” bà nói.

“Đúng. Biên bản sẽ ghi người có mặt và ý kiến từng hộ.”

Một ông cụ ở tầng một chống tay lên khung cửa. “Tôi có thể ở nhà chị gái vài ngày, nhưng nhà chị ấy xa. Khu nhà khách kia có gần đây không?”

“Ở phía bên kia dãy phố thương mại cũ,” cán bộ quận trả lời. “Các hộ thuộc diện cần bảo vệ sẽ được chuyển tạm đến đó, sau khi hoàn tất biên bản kiểm kê và có phương án hỗ trợ bằng văn bản.”

Ông cụ nhìn Ngọc Lan. “Bà nghe rõ rồi chứ? Tôi không muốn đến nơi mới mới biết phải trả tiền phòng.”

“Tôi nghe rõ.” Bà quay sang cán bộ. “Ghi rằng chỗ ở tạm là khu nhà khách gần đây, khoản hỗ trợ và điều kiện lưu trú phải có văn bản trước khi chuyển.”

Cán bộ ghi vào mẫu. Ông cụ cúi xuống đọc, môi mấp máy theo từng dòng. Đến chỗ khoản hỗ trợ, ông dừng lại.

“Chưa có con số?”

“Đây mới là biên bản đối chiếu hiện trường,” cán bộ nói. “Phương án chi tiết sẽ được gửi sau khi thống kê đủ hộ và đồ đạc.”

Ngọc Lan ghi bên lề: “Chưa chốt mức tiền; cần có ngày trả lời.” Bà không muốn một khoảng trống trên giấy biến thành một lời hứa vô hạn.

Họ tiếp tục qua hành lang, dừng trước từng cửa. Một gia đình lo thuốc men phải chuyển theo người già. Một người khác hỏi có được giữ chìa khóa căn hộ hay không. Hành Chu giải thích lối đi nào cần để trống và nói rõ anh chưa xác định được ngày bắt đầu thi công. Minh Viễn nhắc rằng nếu có chống đỡ, trình tự lắp đặt phải do người phụ trách thiết kế hướng dẫn; cư dân không nên tự dịch chuyển tấm chắn hay kê đồ dựa vào cột.

Ngọc Lan ghi mỗi yêu cầu cạnh tên hộ. Khi một người trẻ nói “nhà nào cũng cần như nhau”, bà ngước lên.

“Không giống nhau. Nhà có người già, nhà có đồ nghề, nhà có trẻ nhỏ. Ghi cho đúng từng nhà thì mới biết cần giải quyết gì.”

Người trẻ im lặng, rồi đọc lại tên bà mình trong danh sách để chắc không thiếu dấu.

Trước khi kết thúc, cán bộ quận đưa Ngọc Lan xem biên bản đối chiếu. Bản dự thảo ghi các hộ gần hai cột được đưa vào diện xem xét chuyển tạm, kèm điều kiện lập danh sách và phương án hỗ trợ bằng văn bản. Ngọc Lan đọc tới đoạn ghi nhận biên bản năm 2003.

“Chỗ này viết ‘đại diện cư dân đã xác nhận tán thành việc cải tạo’,” bà nói. “Tôi ký một tờ giấy khi ấy. Tôi đã nói mình hiểu đó là xác nhận đã được thông báo, và tôi đã không hỏi kỹ. Ghi phần trách nhiệm ấy cho tôi. Nhưng đừng lấy chữ ký của tôi thay cho ý kiến của từng hộ bây giờ.”

Cán bộ quận nhìn lại dòng chữ. “Tôi sẽ sửa thành bà xác nhận chữ ký và trình bày giới hạn bà hiểu khi ký. Không ghi đó là sự chấp thuận thay mặt tất cả cư dân.”

“Còn biên bản hôm nay, từng hộ phải được xem phần liên quan đến nhà mình,” Ngọc Lan nói. “Tôi có thể giúp kiểm danh sách. Tôi không ký thay họ.”

Hành Chu đứng bên cạnh bảng sơ đồ, không chen vào. Bà thấy anh đặt cây bút xuống khi cán bộ sửa câu. Một việc nhỏ trên giấy, nhưng nếu bỏ qua, người ta sẽ dùng nó để nói thay những người không có mặt.

Sau buổi đối chiếu, cán bộ quận xác nhận các hộ nằm trong vùng cần bảo vệ sẽ được chuyển tạm đến khu nhà khách gần đó, sau khi có biên bản kiểm kê và phương án hỗ trợ bằng văn bản. Ông không đưa ra ngày chuyển cụ thể. Ngọc Lan yêu cầu ghi thời hạn cập nhật và số điện thoại của người phụ trách; cán bộ ghi tên cùng đầu mối liên hệ vào phần cuối trang.

Bà gom các ý kiến, kiểm tra lại từng căn hộ rồi mới cất bút. Người dân lục tục ra sân. Bà Lưu vẫn đứng cạnh cửa nhà mình, nhìn vào chiếc tủ gỗ kê sát tường.

“Bà Tôn,” bà gọi. “Nếu tối nay có giấy bảo chuyển, bà sẽ ký cho chúng tôi chứ?”

Ngọc Lan mở sổ ở trang ghi danh sách các hộ. “Đưa giấy đây. Tôi phải xem đủ điều khoản trước.”