Chương 19: Bản thiết kế gia cố
Ngọc Lan vẫn đặt ngón tay trên ô thời hạn hỗ trợ thì Hành Chu bước vào phòng sinh hoạt. Bên cạnh bà là bà Lưu và hai người trong nhóm đại diện cư dân. Trên bàn, các bản dự thảo được xếp theo từng hộ; tờ chung mở đúng trang có ô để trống.
“Chưa ai ký phải không?” anh hỏi.
“Chưa,” Ngọc Lan đáp. “Hôm qua họ nhận yêu cầu. Sáng nay mới có bản hoàn chỉnh.”
Bà đẩy một bản sang. Hành Chu đọc từng mục: nơi ở tạm, tiền thuê chỗ ở, vận chuyển, ngày thanh toán, thời hạn lưu trú, đầu mối liên lạc và cách gửi khiếu nại. Khoản hỗ trợ được chuyển qua tài khoản giám sát riêng, có danh sách hộ và biên bản bàn giao kèm theo. Dòng từng để trống đã ghi ngày chi trả cụ thể.
Duy Khải đứng cuối bàn, trên tay cầm một tập giấy khác. Ông nhìn đồng hồ rồi đặt tập xuống.
“Thời hạn này đã được bộ phận tài chính xác nhận,” ông nói. “Nếu có thay đổi vì hồ sơ chưa đủ, công ty phải báo trước bằng văn bản, nêu lý do và ngày cập nhật mới.”
“Còn chậm quá ngày thì sao?” bà Lưu hỏi.
“Các hộ gửi yêu cầu cho đầu mối ghi ở trang cuối. Công ty xác nhận đã nhận trong hai ngày làm việc, trả lời bằng văn bản. Nếu không nhận được trả lời, có thể chuyển đơn đến bộ phận tiếp nhận của quận.”
Ngọc Lan rà lại địa chỉ, số điện thoại và ô ghi tên người phụ trách. “Ai là đầu mối?”
Duy Khải chỉ vào dòng cuối. Tên một nhân viên phụ trách bàn giao và số điện thoại công việc đã được điền sẵn.
Hành Chu đọc cả phần rà soát phạm vi. Danh sách hộ chuyển tạm được lập theo sơ đồ vùng cần bảo vệ đã thống nhất; nếu kết quả khảo sát bổ sung thay đổi phạm vi, từng hộ bị thêm hoặc đưa ra khỏi danh sách sẽ được thông báo bằng văn bản, kèm căn cứ chuyên môn. Các hộ được chuyển tạm đến khu nhà khách gần đó. Việc kiểm kê đồ đạc, chìa khóa và vận chuyển do từng hộ cùng đại diện bàn giao lập biên bản.
“Nhà tôi không nằm trong danh sách,” một người đàn ông đứng cạnh cửa nói. “Chúng tôi ở lại thì có điều kiện gì?”
Ngọc Lan lật sang bản dành cho các hộ ngoài vùng tạm chuyển. Tòa nhà còn một số khu vực cần tiếp tục quan trắc; lịch kiểm tra, giới hạn đi lại và đầu mối nhận thông báo được ghi trong phụ lục.
“Không phải giấy cho phép dùng tòa nhà như bình thường,” Hành Chu nói. “Các điều kiện này vẫn có hiệu lực. Nếu số đo thay đổi hoặc có dấu hiệu cần kiểm tra, cư dân sẽ được báo và phạm vi được xem xét lại.”
Người đàn ông cầm lấy tờ phụ lục, nhìn xuống các mốc thời gian. “Tôi cần mang bản này về cho vợ đọc.”
“Đúng,” Ngọc Lan nói. “Mỗi nhà nhận một bản. Đọc xong rồi ký.”
Bà Lưu gọi lần lượt tên các hộ trong danh sách chuyển tạm. Người nhận xem phần dành cho nhà mình, hỏi lại ngày kiểm kê hoặc số người ở tại khu nhà khách. Nhân viên Thành Thịnh ghi câu trả lời vào bản tương ứng. Không ai ký thay người vắng mặt; một hộ xin giữ bản để người thân đang đi làm về đọc trước.
Khi đến lượt mình, bà Lưu dừng ở mục bàn giao căn hộ.
“Chìa khóa nhà cũ vẫn do gia đình giữ chứ?”
“Có,” nhân viên đáp. “Trong thời gian chuyển tạm, công ty không thu chìa khóa. Khi cần vào kiểm tra theo lịch, hai bên lập biên bản và có đại diện hộ đi cùng.”
Bà Lưu gật đầu, nhận hai bản sao rồi ký tên. Bà nhìn lại chữ ký, sau đó đưa một bản cho Ngọc Lan cất cùng danh sách của tổ.
Hành Chu thấy Ngọc Lan kiểm tra từng tờ trước khi phát. Bà không thúc ai ký nhanh. Mỗi khi có người hỏi, bà đặt ngón tay vào đúng dòng rồi đọc lại nguyên văn, để người hỏi tự so với giấy của mình.
Duy Khải xác nhận lịch thi công dự kiến bắt đầu bằng việc dựng rào quanh hai cột, lắp chống đỡ tạm, rồi kiểm tra từng bước trước khi gia cố. Ông cũng ký vào bảng tiến độ và xác nhận đầu mối xử lý nếu hạng mục chậm.
“Lịch này có thể thay đổi nếu kỹ sư yêu cầu dừng,” Hành Chu nói.
“Có,” Duy Khải đáp. “Nếu phải dừng, chúng tôi ghi lý do, việc cần làm và thời điểm cập nhật. Tôi sẽ ký xác nhận.”
Ông không nhìn sang Hành Chu khi nói. Hành Chu đặt bút xuống cạnh dòng xác nhận, rà lại để chắc câu chữ không biến thành cam kết rằng mọi hạng mục sẽ hoàn thành đúng bất kể điều kiện hiện trường.Buổi xem xét hồ sơ bổ sung diễn ra vào đầu giờ chiều tại phòng làm việc của quận. Minh Viễn đã đến trước, đặt kính lên bàn và mở tập bản vẽ. Một cán bộ chuyên môn lật từng tờ kết quả khảo sát đã được duyệt, đối chiếu mã vị trí với sơ đồ khoanh vùng.
Hành Chu ngồi bên cạnh Minh Viễn. Anh ghi lại số hiệu tài liệu và những điểm được xác nhận. Kết quả khảo sát bổ sung giữ nguyên yêu cầu gia cố hai cột tầng một. Một số khu vực khác chưa cần chuyển tạm nhưng phải tiếp tục quan trắc theo lịch. Phần tuyến ống sát dầm phụ cần được xử lý theo thiết kế, song báo cáo không xác định ai đã quyết định đổi hướng ống năm 2003. Những hồ sơ còn thiếu cũng không đủ để quy kết thêm trách nhiệm.
“Dữ liệu hiện có không tạo căn cứ kỹ thuật để kiến nghị phá dỡ toàn bộ,” cán bộ nói, ngón tay dừng trên phần kết luận. “Nhưng cũng không phải kết luận toàn bộ tòa nhà an toàn. Các điều kiện sử dụng phải theo mục quan trắc và vùng hạn chế.”
Hành Chu nhìn dòng giới hạn trong báo cáo. Anh đã quen với những câu như thế, nhưng lần này chúng không chỉ nằm trong hồ sơ. Danh sách hộ chuyển tạm và các điều kiện ở lại đều phụ thuộc vào cách từng người hiểu chúng.
Minh Viễn kéo bản thiết kế sang giữa bàn. “Tôi hoàn tất chi tiết cho hai cột và phần bảo vệ dầm phụ. Trình tự thi công được chia thành từng bước. Sau mỗi bước có điểm dừng để kiểm tra; nếu hiện trạng khác bản vẽ, đội thi công không tự thay đổi.”
“Riêng khu vực tuyến ống?” cán bộ hỏi.
“Bảo vệ dầm quanh đoạn ống quan sát được. Trước khi làm, phải kiểm tra theo phương án đã duyệt ở phần che khuất. Nếu phát hiện đường ống, cốt thép hoặc bề mặt kết cấu khác với dữ liệu hiện có, dừng tại chỗ, chống đỡ theo hướng dẫn và báo lại. Không tiếp tục theo chi tiết cũ chỉ vì lịch đã ghi.”
Minh Viễn chỉ cho Hành Chu các ký hiệu trên bản. Những mũi tên nhỏ đánh dấu hướng lắp chống; các đường nét đứt chỉ phần phải kiểm tra trước khi phủ kín. Điểm dừng được khoanh rõ, bên cạnh là ô để ghi người kiểm tra, thời gian và kết quả.
Cán bộ chuyên môn xem kỹ phần nghiệm thu sau gia cố. Ông yêu cầu bổ sung quy trình kiểm tra theo từng hạng mục, ghi rõ các lần đo, người chứng kiến và điều kiện cần duy trì sau khi tháo chống. Minh Viễn ghi nhận ngay bên lề, rồi xác nhận sẽ nộp bản hoàn chỉnh trong ngày.
“Cư dân phải xem được cả giới hạn sử dụng,” Hành Chu nói. “Không chỉ bản vẽ thi công.”
“Đưa vào bảng công khai,” cán bộ đáp. “Cùng sơ đồ hạn chế tiếp cận và lịch cập nhật quan trắc.”
Minh Viễn không phản đối. Ông ghi thêm việc phát hành bản có dấu thẩm định cho tổ cư dân và phòng sinh hoạt. Hành Chu đề nghị đặt bản vẽ bên cạnh sơ đồ từng hộ nhận được, để người đọc biết vùng nào cần tránh và lối nào vẫn được phép đi qua. Cán bộ đồng ý; những chỗ chưa thể kết luận sẽ được đánh dấu là cần theo dõi, không tô chung với vùng nguy hiểm.
Khi rời phòng làm việc, Hành Chu cầm một bản sao đã đóng dấu tiếp nhận. Minh Viễn đi bên cạnh, giữ bản thiết kế gốc trong ống đựng bản vẽ.
“Anh nghĩ họ sẽ đọc hết các điều kiện chứ?” Hành Chu hỏi.
“Có người sẽ đọc, có người sẽ hỏi người khác đọc cùng,” Minh Viễn nói. “Cứ để bản giấy ở nơi họ qua lại. Câu nào khó hiểu thì mình giải thích. Không thể trông vào một dòng kết luận.”
Tại phòng sinh hoạt, Ngọc Lan đang phát bản thỏa thuận đã hoàn thiện. Bà nhận bản vẽ từ Hành Chu, xem dấu thẩm định rồi hỏi Minh Viễn về ký hiệu ở phần dầm phụ.
“Đây là chỗ phải mở kiểm tra trước khi xử lý,” ông giải thích. “Nếu thấy khác hiện trạng, đội phải dừng và báo lại.”
“Có ghi rõ ai nhận báo không?”
“Có. Đầu mối kỹ thuật, đại diện quận và người giám sát của cư dân.”
Ngọc Lan chỉ vào ô ghi điều kiện sử dụng. Hành Chu đọc thành tiếng phần quan trắc và các giới hạn ở lại. Bà lắng nghe, rồi gọi hai cư dân đang giữ phụ lục sang để họ đối chiếu. Một người hỏi có thể phơi quần áo ở ban công không. Hành Chu chỉ vào phần hướng dẫn sử dụng từng khu vực; phụ lục không cấm việc ấy, nhưng yêu cầu tránh đặt vật nặng sát lan can và không đi vào khu vực đã quây.
“Vậy ghi vậy cho dễ hiểu,” người phụ nữ nói. “Đừng chỉ để một câu ‘tuân thủ hướng dẫn’.”
Hành Chu viết nội dung hỏi vào sổ công khai để chuyển cho nhóm chuyên môn làm rõ trong tờ hướng dẫn. Anh không tự sửa điều kiện đã được thẩm định. Ngọc Lan nhìn anh ghi, rồi chuyển sang danh sách hộ chuyển tạm để xem số người và ngày bàn giao có khớp với văn bản không.
Đến cuối buổi, những hộ đã đọc xong ký vào bản của mình và nhận bản sao. Các hộ vắng mặt được ghi lại để nhân viên mang giấy đến tận nhà; không có chữ ký nào được điền thay. Hành Chu nhìn các tập giấy rời khỏi bàn theo từng người, mỗi bản đều có phần dành cho hộ đó và chữ ký xác nhận đã nhận.
Sáng hôm sau, lối vào hai cột được rào lại trước giờ thi công. Đội kỹ thuật chuyển vật liệu và chống đỡ đến nơi, còn nhân viên giám sát đối chiếu thẻ công việc với bản thiết kế. Minh Viễn kiểm tra vị trí đặt chống. Hành Chu ghi thời điểm bắt đầu, chụp ảnh bảng chỉ dẫn và các mốc giới hạn tiếp cận.
Một người thợ tháo lớp che quanh dầm phụ theo phạm vi được đánh dấu. Hành Chu đứng ngoài rào, theo dõi bàn tay người thợ đưa dụng cụ vào khe mở. Lớp vữa mỏng bật ra, để lộ một đoạn ống và bề mặt dầm phủ bụi cũ.
Điện thoại trong túi áo anh rung. Hành Chu nhìn màn hình: thông báo thời tiết dự báo mưa lớn trong buổi chiều. Anh ngẩng lên, thấy người thợ vừa kéo thêm một miếng che khỏi dầm phụ.